Cerkwie - opuszczone ratowane

Zapraszamy na wystawę "OPUSZCZONE - RATOWANE greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski", tym razem do cerkwi w Łopience. Wystawę można będzie oglądać w dniach 3 - 28 sierpnia 2014 r. Wernisaż odbędzie się 2 sierpnia o godz. 16.00. Ekspozycja wystawy w Łopience jest możliwa dzięki zaproszeniu od Towarzystwa Karpackiego.

„OPUSZCZONE – RATOWANE greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski” to wydarzenie o charakterze non-profit, którego celem jest zwiększenie świadomości dotyczącej sytuacji opuszczonych świątyń południowo-wschodniej Polski i możliwości ich ratowania. W ramach wydarzenia w październiku 2013 roku, w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 5, zorganizowana została wystawa plenerowa i konferencja naukowa, a zebrany materiał zaprezentowany na stronie www.cerkwie.org. W marcu 2014 r. wyeksponowano wystawę w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. http://www.kul.pl/opuszczone-ratowane-greckokatolickie-zespoly-cerkiewne-poludniowo-wschodniej-polski,art_51527.html

Celem tych działań jest zwrócenie uwagi na wciąż liczne opuszczone cerkwie greckokatolickie, znajdujące się w południowo-wschodniej Polsce, na terenie należącym do historycznej Greckokatolickiej  Eparchii Przemyskiej. Są to często cenne obiekty, niejednokrotnie wpisane do rejestru zabytków, ale pozbawione opiekunów i funkcji – dlatego wiele z nich niszczeje na naszych oczach.

Wystawa
Na wystawie zaprezentowane są cerkwie pozostające obecnie bez opieki i funkcji a także cerkwie, które – niegdyś opuszczone – w ciągu ostatnich kilkunastu lat zostały wyremontowane (lub obecnie trwają w nich prace remontowe) i uzyskały nową funkcję; a także 8 cerkwi wpisanych w 2013 r. na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Równocześnie, dla ukazania szerszego kontekstu, zaprezentowano mapę obrazującą wszystkie cerkwie znajdujące się obecnie na tym obszarze. Wiele z tych obiektów zatraciło swą pierwotną funkcję, ale przetrwały i są śladem po wielokulturowości tego obszaru Polski.   

Wystawa bazuje głównie na aktualnych zdjęciach zespołów cerkiewnych, w tym – w miarę możliwości – zdjęciach z wnętrza, dzwonnic, jak również zdjęciach nagrobków z cmentarzy, znajdujących się bardzo często przy świątyniach. W przypadku niektórych obiektów pokazane są także archiwalne zdjęcia uzyskane z Fototeki Naziemnej Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie. Prezentacja cerkwi ratowanych została wzbogacona o krótką charakterystykę problemów, z którymi trzeba było się zmierzyć, aby uratować cerkiew, w miarę możliwości napisaną przez osoby, które podjęły się tego zadania. Celem jest pokazanie, że często – wbrew pozorom – nie są to działania przekraczające nasze możliwości. Ważne jest jednak, aby znaleźć dla tych obiektów funkcję i stałą opiekę.
Włączenie do wystawy ośmiu drewnianych cerkwi wpisanych na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ma podkreślić, że świątynie te – których forma od wieków wrosła w krajobraz i jest z nim nierozerwalnie związana – są atutem tych terenów.
 
Wystawa jest tak pomyślana, aby można ją było zaprezentować w różnych miejscach. W październiku 2013 r. eksponowana była na dziedzińcu Akademii Sztuk Pięknych przy ul. Krakowskie Przedmieście 5 w Warszawie. Wernisaż odbył się 10 października 2013 r. o godz. 17.00. Podczas otwarcia wystawy wystąpił zespół Szołucha. Wystawę można było oglądać w dniach 11-25 października w godz. 7.00 - 21.00. W dniach 27 marca - 20 maja 2014 r. wystawę można było oglądać w atrium Collegium Norwidianum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Wernisaż odbył się 26 marca 2014 r. o godz. 16.30. Podczas otwarcia wystawy wystąpił chór seminarzystów greckokatolickich z Lublina Bohosłow.

Uzupełnieniem wystawy jest folder – mapa, zachęcający do wyruszenia w podróż szlakiem cerkwi.

Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli
Arcybiskup Jan Martyniak, Metropolita Przemysko-Warszawski
Prof. dr hab. Markijan Malskyj, Ambasador Ukrainy
Prof. Adam Myjak, Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Polski Komitet Narodowy ICOMOS Komitet Drewna
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Autorzy
Idea i projekt wystawy – Monika Rzepiejewska w ramach tematu badawczego Studium naukowo-badawcze nad polskim pejzażem kulturowym, prowadzonego na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie przez prof. Piotra Perepłysia oraz – od czerwca 2013 r. – mgr. inż. arch. Dariusza Śmiechowskiego.
Wstęp i podstawowe informacje o cerkwiach – Stanisław Kryciński, red. Monika Rzepiejewska.
Redakcja tekstów o cerkwiach ratowanych – Aleksandra Rzepiejewska, Monika Rzepiejewska. Teksty: Bogdan Augustyn (Oddział Bieszczadzki Towarzystwa Opieki Nad Zabytkami), ks. mitrat dr Stefan Batruch, Monika Borcz (Urząd Gminy w Birczy), Tomasz Gierula (Lokalna Organizacja Turystyczna Wrota Karpat Wschodnich), Lila Kalinowska (Towarzystwo Ulepszania Miasta), Zbyszek Kaszuba (Towarzystwo Karpackie), Muzeum Kresów w Lubaczowie, Maciej Sura (Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dubieckiej), ks. Jan Tarapacki, Jarosław Tomaszewski (Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie), Urząd Miasta i Gminy Cieszanów, Marlena Wiciejowska (Gminny Ośrodek Kultury w Narolu), Adam Woś (Burmistrz Miasta i Gminy Sieniawa).
Współczesne fotografie – Monika Rzepiejewska, Bartosz Miller, Wojciech Pysz, Stanisław Kryciński.
Mapa cerkwi (folder do wystawy) – Aleksandra Rzepiejewska, Monika Rzepiejewska.
Grafika na zaproszeniu i plakacie (wystawa w Łopience) na podstawie fotografii Tomasza Mroczka.

Zadanie dofinansowane jest z dotacji na utrzymanie potencjału badawczego Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

 

wszystkie zdjęcia [28] Plakat - wystawa KULZaproszenie I - wystawa KULZaproszenie II - wystawa KULZaproszenie - wystawa Łopienka